Baterie i akumulatory w elektrozłomie: dlaczego trzeba je wyjąć przed sprzedażą

Baterie i akumulatory w elektroodpadach trzeba wyjąć przed sprzedażą, bo są osobnym rodzajem odpadu, a uszkodzone ogniwa – zwłaszcza litowo-jonowe – mogą się zapalić w transporcie, magazynie lub w rozdrabniarce. Skup złomu elektronicznego przyjmuje płytki, kable czy zasilacze, ale ogniwa powinny trafić do punktu zbiórki zużytych baterii. Wyjęcie ich zajmuje zwykle chwilę i chroni ludzi, sprzęt oraz Twoją wycenę.

Dlaczego baterie i akumulatory w elektroodpadach są problemem

Elektrozłom w skupie jest ważony, sortowany, a następnie trafia do zakładów, gdzie przechodzi przez rozdrabniarki i linie separacji. Bateria, która przejdzie niezauważona przez ten proces, zostaje zgnieciona lub przecięta. W przypadku ogniw litowych może to doprowadzić do zwarcia wewnętrznego, gwałtownego nagrzania i pożaru, którego nie gasi się łatwo zwykłymi środkami.

Ryzyko nie dotyczy wyłącznie zakładu przetwarzania. Uszkodzony akumulator w worku z płytkami może się zapalić w bagażniku samochodu, na przyczepie albo w magazynie punktu skupu. Dlatego odpowiedzialne skupy elektroodpadów proszą, aby sprzęt dostarczać bez baterii, a te, których nie da się wyjąć, zgłaszać wcześniej.

Aspekt prawny

Baterie i akumulatory podlegają odrębnym przepisom niż zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny. Zgodnie z zasadami gospodarki odpadami nie powinny trafiać do odpadów zmieszanych, a ich zbiórką zajmują się wyznaczone punkty. Firmy przekazujące zużyte baterie stosują osobne kody odpadów i KPO w BDO – więcej o formalnościach w artykule elektroodpady a prawo w Polsce.

Gdzie ukrywają się baterie w elektrozłomie

Część ogniw widać od razu, ale wiele jest schowanych wewnątrz obudów lub przylutowanych do płytek. Poniższa tabela pokazuje, gdzie warto zajrzeć.

Urządzenie	Typ ogniwa	Jak zwykle jest zamocowane
Laptop, tablet	akumulator litowo-jonowy lub litowo-polimerowy	wyjmowany pakiet albo wklejony w obudowę
Płyta główna komputera	bateria pastylkowa (podtrzymanie BIOS)	w gnieździe, czasem przylutowana
UPS, zasilacz awaryjny	akumulator kwasowo-ołowiowy	w obudowie, na przewodach z konektorami
Kontrolery RAID, serwery	moduły podtrzymujące pamięć podręczną	pakiet na przewodzie lub na karcie
Telefony, smartwatche, słuchawki	ogniwa litowe	zwykle wklejone
Elektronarzędzia, odkurzacze bezprzewodowe	pakiety litowo-jonowe	wyjmowane pakiety lub wbudowane
Piloty, zegarki, czujniki	baterie alkaliczne i pastylkowe	w komorze baterii

Szczególnie łatwo przeoczyć baterie przy dużych partiach płytek z demontażu. Jeśli sortujesz płytki według klas, przy okazji przejrzyj je pod kątem ogniw – zobacz poradnik jak posegregować elektrozłom.

Jak bezpiecznie wyjąć baterie i akumulatory

1. Odłącz urządzenie od zasilania. Wyjmij wtyczkę z gniazdka i odczekaj chwilę.
2. Zacznij od wyjmowanych pakietów. Akumulatory laptopów, elektronarzędzi czy UPS-ów zwykle odpina się zatrzaskiem lub kilkoma śrubami.
3. Baterie pastylkowe podważaj plastikiem. Unikaj metalowych narzędzi, które mogą zewrzeć bieguny.
4. Nie przecinaj przewodów zasilających ogniwa. Rozepnij konektor; przecinanie obu przewodów naraz grozi zwarciem.
5. Zabezpiecz bieguny. Zaklej styki taśmą izolacyjną, zwłaszcza w ogniwach litowych i większych pakietach.
6. Przechowuj osobno. W chłodnym, suchym miejscu, w niepalnym pojemniku, z dala od elektrozłomu.

Akumulatory kwasowo-ołowiowe z UPS-ów

Zasilacze awaryjne w biurach i serwerowniach zawierają ciężkie akumulatory kwasowo-ołowiowe. Mimo że nie są tak skłonne do samozapłonu jak ogniwa litowe, zawierają elektrolit i ołów, dlatego wymagają osobnego postępowania. Przy likwidacji sprzętu IT wyjmij akumulatory z UPS-ów przed przekazaniem elektroniki. Sam UPS bez akumulatorów – z płytką, transformatorem i kablami – można oddać jako elektrozłom. Więcej o przygotowaniu sprzętu IT znajdziesz w artykule stare komputery i serwery.

Gdzie oddać zużyte baterie i akumulatory

• Sklepy sprzedające baterie zwykle mają pojemniki do ich zbiórki.
• PSZOK – punkty selektywnej zbiórki odpadów komunalnych przyjmują baterie i akumulatory od mieszkańców.
• Serwisy i sklepy z elektronarzędziami często przyjmują zużyte pakiety.
• Firmy przekazują baterie wyspecjalizowanym odbiorcom z odpowiednimi uprawnieniami, na podstawie KPO w BDO.

Akumulatory samochodowe to osobna kategoria – przyjmują je m.in. sklepy motoryzacyjne i wyspecjalizowane skupy. O tym, co z demontażu aut ma wartość w skupie elektrozłomu, piszemy w poradniku elektronika z demontażu aut.

Jak przechowywać i transportować wyjęte ogniwa

Wyjęcie baterii to dopiero połowa zadania. Ogniwa czekające na oddanie też trzeba odpowiednio zabezpieczyć, zwłaszcza gdy zbiera się ich więcej, np. przy likwidacji biura lub warsztatu.

• Trzymaj baterie w sztywnym, niepalnym pojemniku – metalowym z izolowanym wnętrzem lub w specjalnym pojemniku do zbiórki.
• Każde ogniwo litowe z odsłoniętymi stykami zaklej taśmą albo włóż do osobnego woreczka.
• Nie przechowuj baterii w pobliżu źródeł ciepła, w nasłonecznionym samochodzie ani w wilgotnym pomieszczeniu.
• Uszkodzone i spuchnięte ogniwa odłóż oddzielnie od sprawnych i oddaj możliwie szybko.
• Podczas przewozu zabezpiecz pojemnik przed przewróceniem i nie przewoź go razem z łatwopalnymi materiałami.

Przy większych ilościach akumulatorów litowych, szczególnie w firmach, przewóz może podlegać dodatkowym przepisom dotyczącym materiałów niebezpiecznych. W takiej sytuacji najlepiej zlecić odbiór wyspecjalizowanej firmie. O przewozie samego elektrozłomu do skupu piszemy w poradniku jak przewieźć elektrozłom do skupu.

Jak baterie wpływają na wycenę elektrozłomu

Skup elektroodpadów płaci za materiał, który może przekazać do recyklingu metali – płytki, kable, zasilacze, wtyczki. Baterie zostawione w partii nie podnoszą wartości, a wymagają dodatkowej pracy przy sortowaniu i stwarzają ryzyko. Partia czysta, bez ogniw, jest prostsza w ocenie i szybciej rozliczana. Przy dużych dostawach z firm brak baterii jest też często warunkiem przyjęcia.

Najczęstsze pytania

Czy skup elektrozłomu przyjmuje baterie?

Skupy złomu elektronicznego zwykle nie przyjmują baterii i akumulatorów jako elektrozłomu, bo to osobny strumień odpadów. Ogniwa należy oddać do punktu zbiórki baterii, PSZOK-u lub wyspecjalizowanego odbiorcy. Przed sprzedażą elektroniki warto je wyjąć.

Co zrobić, jeśli akumulatora nie da się wyjąć?

Nie wyjmuj go na siłę i nie przebijaj obudowy. Zostaw urządzenie w całości i poinformuj o tym odbiorcę przed dostawą, aby mógł odpowiednio je zabezpieczyć. Dotyczy to zwłaszcza telefonów i laptopów z wklejonymi ogniwami.

Dlaczego akumulatory litowo-jonowe są niebezpieczne?

Uszkodzone mechanicznie, przegrzane lub zwarte ogniwo litowe może gwałtownie się nagrzać i zapalić, czasem z opóźnieniem. W zakładach recyklingu takie zdarzenia mogą wywołać poważne pożary. Dlatego ogniwa trzeba oddzielić od reszty elektroodpadów.

Czy bateria na płycie głównej też musi być wyjęta?

Tak, bateria pastylkowa podtrzymująca BIOS to także bateria i powinna trafić do zbiórki baterii. Wyjmuje się ją łatwo z gniazda plastikowym narzędziem. Jeśli jest przylutowana, zgłoś to przy dostawie.

Gdy baterie są już wyjęte, sprawdź aktualne stawki za płytki, kable i zasilacze w cenniku Converto lub skontaktuj się, aby umówić dostawę albo odbiór.