Klasy płytek elektronicznych A, B i C: jak je rozpoznać i posortować

Klasy płytek elektronicznych to podział stosowany w skupach według przewidywanej zawartości metali, głównie złota i miedzi. Klasa A to płytki z największą ilością złoceń (serwerowe, telekomunikacyjne), klasa B to płytki z komputerów i sprzętu sieciowego, a klasa C obejmuje płytki z RTV, AGD i elektroniki użytkowej. Im wyższa klasa, tym lepsza wycena za kilogram, dlatego sortowanie przed sprzedażą zwykle się opłaca.

Dlaczego skup płytek elektronicznych dzieli je na klasy?

Płytka drukowana to laminat z warstwami miedzianych ścieżek, na którym przylutowano elementy elektroniczne. W złączach krawędziowych, gniazdach procesorów, stykach pamięci i w niektórych układach stosuje się cienkie powłoki złota, a w kondensatorach ceramicznych może występować pallad i srebro. Ilość tych metali bardzo się różni zależnie od przeznaczenia urządzenia.

Sprzęt profesjonalny – serwery, centrale telefoniczne, urządzenia telekomunikacyjne – projektowano z myślą o niezawodności, więc producenci nie oszczędzali na złoceniach. Elektronika użytkowa, zwłaszcza tania i nowsza, ma ich znacznie mniej. Skup płytek elektronicznych musi to uwzględnić, bo zakłady odzysku rozliczają materiał według rzeczywistej zawartości metali. Stąd podział na klasy.

Klasy płytek elektronicznych – przegląd

Klasa	Typowe źródło	Cechy rozpoznawcze	Relatywna wartość
A	serwery, routery operatorskie, centrale telekomunikacyjne, sprzęt pomiarowy	dużo złoconych styków i pinów, gęsto upakowane układy, wielowarstwowy laminat	najwyższa
B	płyty główne PC i laptopów, karty graficzne i sieciowe, switche, dyski	zielony laminat, złocone złącza krawędziowe, sporo układów scalonych	średnia
C stara	stare telewizory, radia, magnetowidy, wzmacniacze	brązowy laminat (papier fenolowy), duże elementy przewlekane, mało złoceń	niższa
C nowa	AGD, monitory, telewizory LCD, zabawki, drobna elektronika	zielony laminat, mało układów, często duże transformatory i radiatory	najniższa wśród płytek
Inne	płytki nietypowe, mocno zanieczyszczone, z dużą ilością stali i plastiku	trudne do jednoznacznej klasyfikacji	do indywidualnej wyceny

Podział może się nieco różnić między skupami, a granice między klasami nie zawsze są ostre. Ostateczną klasyfikację potwierdza punkt przyjęcia przy ważeniu.

Jak rozpoznać płytki klasy A?

To najcenniejsza grupa. Pochodzi zwykle ze sprzętu, którego nie spotyka się w typowym domu.

• Dużo złota widocznego gołym okiem – złocone złącza krawędziowe, piny, gniazda, często całe pola kontaktowe.
• Gęste upakowanie – wiele układów scalonych, procesory, pamięci, mało pustego miejsca.
• Grube, wielowarstwowe laminaty – płytka jest sztywna i ciężka jak na swój rozmiar.
• Pochodzenie – karty z szaf telekomunikacyjnych, serwerów, starszego sprzętu sieciowego klasy operatorskiej.

Jak rozpoznać płytki klasy B?

Klasa B to przede wszystkim elektronika komputerowa, której w firmach i domach jest najwięcej.

• płyty główne z komputerów stacjonarnych i laptopów,
• karty rozszerzeń: graficzne, sieciowe, dźwiękowe,
• płytki ze switchy, routerów biurowych i dysków twardych,
• moduły pamięci RAM – w niektórych skupach traktowane jako osobna, cenniejsza frakcja.

Rozpoznasz je po zielonym (czasem niebieskim lub czarnym) laminacie, złoconych złączach krawędziowych i dużej liczbie układów scalonych. Starsze płyty główne zwykle zawierają więcej złoceń niż najnowsze konstrukcje. Jeśli chcesz oddać cały sprzęt komputerowy, zobacz poradnik Stare komputery i serwery.

Klasa C – stara i nowa

Klasa C stara

Charakterystyczny jest brązowy laminat z papieru fenolowego, często jednostronny, z dużymi elementami przewlekanymi. Takie płytki pochodzą ze starych telewizorów, radioodbiorników, magnetofonów i wzmacniaczy. Mają niewiele złoceń, ale stosunkowo dużo cyny w lutach.

Klasa C nowa

To płytki z pralek, zmywarek, kuchenek mikrofalowych, monitorów, telewizorów LCD, drukarek i drobnej elektroniki. Laminat jest zwykle zielony, elementów niewiele, a często pojawiają się duże transformatory, radiatory i kondensatory elektrolityczne. Zawartość metali szlachetnych jest tu najniższa.

Jak posortować płytki przed sprzedażą?

Dobrze posortowana partia to szybsze przyjęcie i uczciwa wycena każdej frakcji. Wystarczy kilka prostych zasad.

1. Przygotuj kilka pojemników – osobno A, B, C stara, C nowa i „do sprawdzenia”.
2. Wyjmij baterie – baterie podtrzymujące na płytach głównych i akumulatory z urządzeń trafiają do osobnej zbiórki.
3. Zdejmij duże elementy niemetalowe i stalowe – plastikowe osłony, stalowe ramki, uchwyty, jeśli łatwo je odkręcić.
4. Zastanów się nad radiatorami – duże aluminiowe radiatory obniżają wartość płytki za kilogram, a samo aluminium może być osobną frakcją.
5. Nie łam i nie mocz płytek – uszkodzenia nie podnoszą wartości, a wilgoć i błoto ją obniżają.
6. W razie wątpliwości – osobny worek – lepiej oddać kilka kilogramów do weryfikacji niż obniżyć klasę całej partii.

W Converto każda grupa jest ważona osobno przy kliencie, więc posortowanie przekłada się bezpośrednio na rozliczenie. Szczegóły na stronie skup płytek elektronicznych.

Co obniża wycenę płytek?

• Mieszanie klas – partia z przewagą płytek C, w której są pojedyncze płytki A, zostanie zwykle wyceniona jako C.
• Dodatki o niskiej wartości – stalowe obudowy, plastik, przewody, wentylatory.
• Ciężkie elementy – transformatory, duże radiatory i kondensatory zwiększają wagę, a nie zawartość metali szlachetnych.
• Baterie – stanowią zagrożenie pożarowe i muszą zostać usunięte.
• Zanieczyszczenia – ziemia, olej, woda.

Ile metali szlachetnych jest w płytkach?

To pytanie pada najczęściej, ale nie ma na nie jednej odpowiedzi. Zawartość złota, srebra i palladu różni się w zależności od producenta, rocznika i typu urządzenia. Płytki klasy A mogą zawierać wielokrotnie więcej metali szlachetnych niż płytki z AGD, ale w obu przypadkach mowa o ilościach liczonych w gramach na dużą masę materiału, a nie w kilogramach. Orientacyjne zakresy i miejsca występowania metali opisujemy w artykule Metale szlachetne w elektronice.

Najczęstsze pytania

Czym różni się płytka klasy A od klasy B?

Płytki klasy A pochodzą głównie ze sprzętu serwerowego i telekomunikacyjnego i mają najwięcej złoceń oraz najgęściej upakowane układy. Klasa B to przede wszystkim płyty główne i karty z komputerów oraz sprzętu sieciowego. Różnica w zawartości metali przekłada się na wyższą wycenę klasy A.

Jak rozpoznać płytkę klasy C starej?

Najłatwiej po brązowym laminacie z papieru fenolowego i dużych elementach przewlekanych. Takie płytki pochodzą zwykle ze starych telewizorów, radioodbiorników i wzmacniaczy. Mają mało złoceń, ale różnią się od nowych płytek z AGD.

Czy trzeba zdejmować radiatory z płytek?

Nie jest to obowiązkowe, ale duże aluminiowe radiatory zwiększają wagę płytki bez podnoszenia zawartości cennych metali. Jeśli da się je łatwo odkręcić, zwykle warto to zrobić. Aluminium można wtedy oddać jako osobną frakcję.

Co zrobić z płytkami, których nie umiem sklasyfikować?

Odłóż je do osobnego pojemnika i przywieź oddzielnie. Pracownik skupu oceni je przy ważeniu i przypisze do odpowiedniej klasy. To lepsze rozwiązanie niż dorzucanie ich do partii, która mogłaby zostać przez to wyceniona niżej.

Masz już posortowane płytki? Sprawdź aktualny cennik płytek elektronicznych w Converto lub zobacz, jak sprzedać elektrozłom krok po kroku.