Stare komputery i serwery: co oddać na złom i jak to przygotować

Recykling komputerów i serwerów zaczyna się od prostego rozdzielenia sprzętu na grupy: płytki elektroniczne, kable i wiązki komputerowe, zasilacze oraz obudowy. Najwięcej wartości kryją płyty główne, karty i moduły – szczególnie z serwerów i sprzętu telekomunikacyjnego, które trafiają do najwyższej klasy płytek. Przed oddaniem sprzętu do skupu złomu elektronicznego trzeba jednak usunąć dane i wyjąć baterie.

Dlaczego warto oddać stary sprzęt komputerowy do skupu

Komputer stacjonarny, laptop czy serwer to jeden z najbardziej „gęstych” rodzajów elektrozłomu. W niewielkiej obudowie mieści się miedź w kablach i transformatorach, aluminium w radiatorach, a na płytkach drukowanych – śladowe ilości złota, srebra i palladu w stykach, złączach i układach. O tym, gdzie dokładnie są te metale, piszemy w artykule metale szlachetne w elektronice.

Wyrzucony do zwykłego kosza sprzęt nie tylko traci wartość, ale też łamie przepisy – zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny nie może trafiać do odpadów zmieszanych. Oddanie go do skupu elektroodpadów to rozwiązanie zgodne z prawem i opłacalne.

Recykling komputerów i serwerów – z czego składa się sprzęt

Aby dobrze przygotować sprzęt, warto wiedzieć, jakie grupy materiałów skup wycenia osobno. Poniższa tabela pokazuje typowy podział.

Element	Grupa w skupie	Uwagi
Płyty główne i karty z serwerów	Płytki klasy A	dużo złoceń, wielowarstwowe laminaty, złącza krawędziowe
Płyty główne PC, karty rozszerzeń, sprzęt sieciowy	Płytki klasy B	typowa elektronika komputerowa
Moduły pamięci RAM	Zwykle wysoka klasa płytek	złocone styki – warto trzymać osobno
Kable zasilające i sygnałowe	Wiązka komputerowa	kable SATA, ATX, przewody zasilające 230 V
Zasilacze ATX i serwerowe	Zasilacze	z kablami lub bez – osobne pozycje
Wtyczki ze złoconymi stykami	Wtyczki sygnałowe Au	do wyceny po weryfikacji
Obudowy, szyny, kosze dysków	Złom stalowy / aluminium	niska wartość jednostkowa

Dokładną klasyfikację płytek opisuje poradnik klasy płytek elektronicznych A, B i C. Pamiętaj, że ostateczna kwalifikacja zależy od oceny w punkcie skupu.

Serwery i sprzęt telekomunikacyjny – dlaczego są wyżej cenione

Sprzęt serwerowy i telekomunikacyjny projektowano z myślą o niezawodności i długiej pracy. Producenci częściej stosowali tam grubsze złocenia na stykach, więcej złącz krawędziowych i bardziej złożone, wielowarstwowe płytki. Dlatego płyty serwerowe, karty sieciowe z przełączników czy moduły z central telefonicznych zazwyczaj trafiają do najwyższej klasy płytek.

Przy likwidacji serwerowni warto więc nie mieszać tych elementów z elektroniką biurową. Nawet kilka płyt serwerowych wrzuconych do worka z płytkami z monitorów spowoduje, że całość zostanie wyceniona niżej, niż mogłaby.

Jak przygotować komputery do sprzedaży – krok po kroku

1. Usuń dane. Dyski HDD i SSD wymagają bezpiecznego wymazania lub fizycznego zniszczenia. Szczegóły w artykule bezpieczne usuwanie danych przed złomowaniem.
2. Wyjmij baterie i akumulatory. Baterie podtrzymujące BIOS, akumulatory laptopów i moduły UPS muszą trafić osobno. Dlaczego – wyjaśniamy w poradniku o bateriach w elektrozłomie.
3. Odłącz kable. Kable zasilające, sygnałowe i taśmy zbierz razem jako wiązkę komputerową.
4. Wymontuj zasilacz. To osobna pozycja w skupie – zwykle wystarczy odkręcić kilka śrub.
5. Wyjmij płytę główną i karty. Odkręć wkręty, odłącz radiatory, jeśli łatwo schodzą. Moduły RAM odłóż osobno.
6. Posortuj płytki według pochodzenia. Serwerowe i telekomunikacyjne oddzielnie od zwykłych PC.

Czy opłaca się rozbierać komputery samemu

To zależy od ilości i czasu. Przy kilku komputerach podstawowy demontaż zajmuje kilkanaście minut na sztukę i pozwala uzyskać lepszą wycenę poszczególnych grup. Przy dużych partiach z likwidacji biura czy serwerowni firmy często oddają sprzęt w całości lub częściowo rozdzielony – wtedy kluczowe jest przynajmniej wyjęcie baterii i zabezpieczenie danych.

Laptopy, tablety i inne urządzenia z wbudowanymi akumulatorami wymagają szczególnej ostrożności. Uszkodzony akumulator litowo-jonowy może się zapalić, dlatego nie należy go przebijać ani zginać. Jeśli nie da się go bezpiecznie wyjąć, poinformuj o tym skup przed dostawą.

Firmy i instytucje: likwidacja sprzętu IT

Dla firmy wycofany sprzęt komputerowy jest odpadem – zużytym sprzętem elektrycznym i elektronicznym w rozumieniu ustawy z 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym. Przekazanie wymaga karty przekazania odpadów w systemie BDO, a sprzęt powinien być wcześniej wycofany z ewidencji środków trwałych zgodnie z wewnętrznymi procedurami. Najczęściej to dział IT odpowiada za usunięcie danych, a dział administracji za dokumentację.

Converto przyjmuje płytki, kable, zasilacze i wtyczki z likwidacji sprzętu IT, a przy większych ilościach organizuje odbiór po wcześniejszym kontakcie telefonicznym. Więcej informacji znajdziesz na stronie dla firm oraz w poradniku wiązki komputerowe i kable sygnałowe.

Laptopy, monitory i urządzenia peryferyjne

Recykling komputerów to nie tylko jednostki centralne. W biurach i domach zalegają też laptopy, monitory LCD, klawiatury, myszy, drukarki i przełączniki sieciowe. Każde z tych urządzeń ma inną zawartość elektroniki i inaczej wpływa na wycenę.

• Laptopy – mają zwartą płytę główną, często o dobrej klasie, ale zawsze wymagają wyjęcia akumulatora i zabezpieczenia dysku.
• Monitory LCD – zawierają głównie płytki zasilające i sterujące, które zwykle trafiają do niższej klasy niż płyty komputerowe.
• Przełączniki, routery, modemy – sprzęt sieciowy zwykle kwalifikuje się podobnie jak elektronika komputerowa, a sprzęt operatorski bywa oceniany wyżej.
• Klawiatury i myszy – mało elektroniki, dużo tworzywa; ich kable można dołączyć do wiązki komputerowej.

Warto pakować te grupy osobno – w kartony lub worki opisane zawartością. Ułatwia to ważenie przy kliencie i przyspiesza rozliczenie.

Czego skup zwykle nie przyjmuje lub wycenia osobno

• monitory kineskopowe i telewizory CRT – wymagają specjalistycznego przetwarzania,
• baterie i akumulatory luzem – trafiają do wyspecjalizowanych punktów zbiórki,
• tonery i tusze – to osobny strumień odpadów,
• sprzęt zalany, spalony lub zanieczyszczony chemicznie – do indywidualnej oceny.

Zakres przyjmowanych materiałów warto potwierdzić przed przyjazdem, zwłaszcza przy nietypowym sprzęcie.

Najczęstsze pytania

Czy mogę oddać cały komputer bez rozbierania?

Zwykle tak, ale cały komputer jest wyceniany niżej niż rozdzielone elementy, bo zawiera obudowę stalową i inne składniki o niskiej wartości. Rozdzielenie płytek, kabli i zasilacza pozwala wycenić każdą grupę osobno. Przed oddaniem w całości i tak trzeba zadbać o dane i baterie.

Do jakiej klasy trafiają płyty główne z komputerów biurowych?

Płyty główne i karty z typowych komputerów PC najczęściej kwalifikuje się jako płytki klasy B. Płyty z serwerów i sprzętu telekomunikacyjnego zwykle trafiają do klasy A ze względu na większą ilość złoceń. Ostateczną ocenę wykonuje punkt skupu.

Co zrobić z dyskami twardymi?

Dyski trzeba bezpiecznie wymazać specjalistycznym oprogramowaniem albo fizycznie zniszczyć, jeśli zawierały wrażliwe dane. Samo usunięcie plików lub szybkie formatowanie nie wystarcza. Firmy powinny dokumentować ten proces.

Czy osoba prywatna może sprzedać stare komputery w skupie?

Tak, osoba prywatna może oddać własny zużyty sprzęt do skupu bez KPO. Wystarczy przywieźć sprzęt, a ważenie i rozliczenie odbywa się na miejscu. KPO w BDO dotyczy firm przekazujących odpady.

Aby poznać aktualne stawki za płytki, zasilacze i wiązki komputerowe, zajrzyj do cennika Converto, a przy większych ilościach sprzętu IT – skontaktuj się w sprawie odbioru.